Người có học vấn phải có Tổ quốc


(Source: http://dotchuoinon.com)

“Học vấn không có quê hương nhưng người có học vấn phải có Tổ quốc” 
                                                                                   
(Louis Pasteur)

Năm tháng rồi cũng qua đi nhưng trong tim tôi vẫn lưu giữ những hình ảnh về một người thầy đặc biệt. Thầy có thể vẽ bản đồ Việt Nam trong chớp mắt, cứ như dáng hình cong cong ấy đã in sâu vào tâm khảm. Thầy dạy chúng tôi phải viết hoa danh từ Tổ quốc, và cũng chính thầy đã nhắc lại với tôi một câu nói nổi tiếng của Louis Pasteur: “Học vấn không có quê hương nhưng người có học vấn phải có Tổ quốc”.

Thầy tôi nhắc lại câu nói ấy với một nỗi niềm đau đáu khôn nguôi, dường như trong câu nói có cả nỗi lòng của người thiết tha yêu Tổ quốc. Và, đúng như thầy giáo nói, nó chứa đựng những triết lí sâu sắc mà đi cả cuộc đời có người chưa thấu hiểu. “Học vấn không có quê hương” ý nói bể học vô bờ, người ta có thể trau dồi kiến thức ở bất cứ nơi đâu. Liên từ “nhưng” như một đòn bẩy ngôn từ, sức nặng câu chữ được dồn vào triết lí nhân sinh sâu sắc: “người có học vấn phải có Tổ quốc”. “Tổ quốc” – hai từ giản dị mà biết mấy thiêng liêng. Nó gợi dòng hoài niệm trong tim người xa xứ và gợi cả niềm tự hào nơi những người ở lại.

Tổ quốc là nguồn cội, tổ tiên, là mảnh đất chôn rau cắt rốn, nơi có gia đình, xóm làng, bè bạn, có khoảng trời kỉ niệm ấu thơ. Tổ quốc không chỉ là vùng đất, nó là không gian gắn với những giá trị thiêng liêng của cuộc đời người. “Người có học vấn phải có Tổ quốc” không chỉ nêu lên một chân lí chung: bất cứ ai sinh ra đều có một khoảng trời quê hương, mà còn là lời răn dạy, nhắn nhủ: những người am hiểu đạo lí thì dù đi đến đâu cũng phải nhớ về Tổ quốc. Đó là tình cảm nhân văn cao đẹp thẳm sâu trong trái tim con người, đặc biệt là những người xa xứ. Hơn thế, nó còn là thước đo nhân tính, đúng như lời thơ Đỗ Trung Quân:

Quê hương mỗi người chỉ một
Như là chỉ một mẹ thôi
Quê hương nếu ai không nhớ
Sẽ không lớn nổi thành người

Tổ quốc là điểm tựa để người ta bay cao bay xa trên bầu trời tri thức. Đồng thời, mẹ Tổ quốc luôn đón chào những đứa con xa trở về với khát vọng dựng xây. Như vậy, tình yêu Tổ quốc là tình cảm gắn bó hai chiều giữa con người và xứ sở. Câu nói của Louis Pasteur là hoàn toàn đúng đắn bởi nó dựa trên cơ sở của lòng người mà gửi gắm một bài học về cách sống : sống ở trên đời không ai có thể quên Tổ quốc.

Ta đã hiểu ý nghĩa câu nói của nhà bác học người Pháp, nhưng vấn đề là làm sao để bày tỏ tình yêu đất nước ? Có phải yêu đất nước là phải tham gia những dự án vĩ mô, những kế hoạch bạc tỉ để làm thay đổi bộ mặt của quê hương mình ? Lòng yêu nước gắn với những biểu hiện giản dị hơn thế.

Tôi có một người anh công tác xa nhà. Trên blog của mình, anh viết : « Lại một Giáng sinh trắng trôi qua. Vào những ngày cuối năm của xứ sở Bắc Âu, sao mình thấy nhớ ngày Tết quê hương với miếng bánh chưng mặn mà tình làng nghĩa xóm, với làn mưa xuân mơn trớn những búp non đầu cành… ». Yêu quê hương là luôn nhớ về quê hương, và những dòng tâm tình ấy chất chứa tình cảm của người con xa Tổ quốc.

Yêu quê hương còn là tình yêu và ý thức giữ gìn những nét đẹp cổ truyền của đất nước. Như Vũ Đình Liên từng bâng khuâng tiếc nuối cho “Những người muôn năm cũ/ Hồn ở đâu bây giờ”, như nhân vật bà Hiền – “một người Hà Nội của hôm nay, thuần túy Hà Nội không pha trộn” – trong văn Nguyễn Khải, họ là những người được giáo dục để cảm nhận những vẻ đẹp cổ truyền, những thuần phong mĩ tục của kinh đô ngàn năm. Vì thế, họ trở thành cây cầu nối hai bờ lịch sử: hiện tại và quá khứ, nét hiện đại mới mẻ và những giá trị của ngàn xưa.

“Sunflower Mission” – có lẽ trong cộng đồng người Việt ở Hoa Kì, không ai không biết tới tổ chức từ thiện do những người Việt lập ra. Cho đến nay, hơn ba mươi ngôi trường được xây dựng ở đồng bằng sông Cửu Long, gần sáu trăm suất học bổng được trao cho trẻ em nghèo là minh chứng cho tấm lòng của những người xa quê mà luôn nặng lòng với Tổ quốc.

Và còn nhiều nhiều nữa những tấm gương hướng về Tổ quốc. Người Việt cùng sinh ra từ mẹ Âu Cơ, cùng sát cánh bên nhau trên mảnh đất ven bờ Thái Bình Dương ngập tràn nắng gió, phải chăng vì thế mà hình bóng quê hương luôn in sâu vào tâm khảm. Dù ở nơi đâu, họ cũng sẵn sàng giúp ích cho đất nước.

Nhưng liệu nhà nước đã có những chính sách thích hợp để trọng dụng nhân tài? Tổ quốc ta còn nghèo, nhưng thiết nghĩ chúng ta phải cố gắng mở đường cho người tài về dựng xây đất nước, đừng chỉ nghĩ đến những phí tổn hiện tại mà tự bó hẹp mình. Chảy máu chất xám đang là một vấn nạn của xã hội, nhưng vấn nạn đó hoàn toàn có thể giải quyết vì luôn có những người tài hoa và nặng lòng với Tổ quốc, non sông.

Hơn nửa thế kỉ trước, lớp lớp thanh niên Việt Nam đã ra đi để bảo vệ dáng hình xứ sở. Hơn nửa thế kỉ sau, công lao của họ đã nở hoa cho một Việt Nam đẹp giàu. Nhưng đáng tiếc, lớp con cháu của họ lại có người sống trên quê hương mà đánh mất quê hương. Họ đua đòi chạy theo thứ văn hóa du nhập từ Tây phương. Họ xả rác bừa bãi, phá hoại bộ mặt của đất nước. Họ sống ích kỉ cho riêng mình chứ không nghĩ đến lợi ích chung. Đó là những con sâu đục ruỗng vẻ đẹp của thanh niên Việt Nam ngày nay. Và trách nhiệm của chúng ta là phê phán cái xấu, tích cực luyện rèn cho ngày mai lập nghiệp.

“Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải trường giang Von-ga, con sông Von-ga đi ra bể. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu mái nhà tranh trở thành lòng yêu Tổ quốc”. Đúng như câu văn của I-li-a Ê-ren-bua, những biểu hiện nhỏ nhất có thể làm nên tình yêu đất nước. Thanh niên Nhật thể hiện tình yêu đó bằng việc sáng chế những vật liệu thân thiện với môi trường, bảo vệ không gian xanh. Thanh niên Phi-lip-pin lập nhóm tình nguyện giúp đỡ nạn nhân của sóng thần. Còn bạn, một thanh niên Việt Nam, bạn làm gì?

Hà Minh Ngọc 

Những bài cùng chuyên đề ... The same special subjects
About these ads

4 phản hồi to “Người có học vấn phải có Tổ quốc”

  1. windy Says:

    verry good! bai viet cua ban rat hay

  2. ThuLe Says:

    doc bai viet thay minh cung that te! Con tre, luon khat khao duoc bay cao, bay xa,..mong uoc va quyet tam lam 1 ngay duoc di du hoc bay, bay that xa, ..nhung lai chua he nghi den viec quay tro ve nha, ve voi que huong, to quoc, de xay dung tiep que huong cua minh… thanks ban nhieu vi bai viet that su co y nghia nay.
    ( xin loi vi VietKey cua minh bi loi, khong the go duoc nguyen ven tieng nuoc minh )

  3. ngoc anh Says:

    toi cung moi thi thu dai hoc ve cau noi nay.toi phan tich khong duoc sau xa va tuong minh nhung toi dua ra duoc may y: ai sinh ra tren doi ma khong co que huong va ai sinh ra tren doi ma khong co to quoc de ma yeu thuong de ma tu hao ve no………to quoc la noi chon nhau cat ron,….cau noi nhu rang day moi con nguoi ta……….co nhung con nguoi sinh vao thoi ky chien tranh bom dan nhu mac,ang ghen, le nin va khong dau xa la ho chu tich cua chung ta nhung ho da hi sinh ca cuoc doi de tim ra con duong giai phong dan toc…..vay ma nhung the he sau nay ho co hoc van co chuc quyen dia vi, lam ong nay ba no nhung ho lai k cong hien j cho dat nuoc, nguoi lai ho li nghe nhung ke gian, lua doi beu reu, che xau chinh to quoc ta……..hay lay nhung kien thuc cua minh lam giau cho to quoc minh………

  4. VÕ THỊ THÙY DUNG Says:

    Đúng vậy,chúng ta đang sống
    trên tổ quốc thân yêu hình chữ S này,ai cũng có ước mơ hoài bão cho riêng mình nhưng chung quy lại đều có chung một mục đích là phục vụ cho tỏ quốc của chúng ta thêm giàu đẹp hơn


Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 32 other followers

%d bloggers like this: